Linuxda 3 temel izin tipi vardır bu windowsdakine çok benzer
w : write yani yazma
r : read yani okuma
e : execute yani çalıştırma
Her izin 3 farklı seviyede kontrol edilebilir.
u : user yani kullanıcı
g : group yani grup
o : other diğerleri anlamına gelse de sistemdeki herkesi kapsar.
ls -l komutunu kullandığımızda en sol sütunda her dosya ve klasör için bu izinler yazar.
Ör : -rwxrwxrwx
Bu örnekteki ” – ” elemanın dısya olduğunu gösterir, ardından gelen ilk üçlü (rwx) kullanıcı izinlerini ikinci üçlü grup izinlerini üçüncü üçlü ise herkese açık olan izinleri gösterir. chmod komutuyla bu izinlerde değişiklikler yapabiliriz.
chmod kullanımı
chmodun kullanım şekli şu şekildedir;
chmod seviye +/- izintipi
Bunu bir örnekle açıklayalım örneğin sahibi olduğum faruk.txt dosyasının yetkileri şu şekilde olsun
-rwxrwxrwx
chmod g-r
yaptğımız zaman gruptan (g) r yani okuma yetkisimi kaldırır
chmod o-w
yaptığımız zaman herkesten yazma yetkisini kaldırır.
chmod u-x yaptığımız zaman herkesten çalıştırma yetkisini kaldırır
tam tersi şekilde ” – ” yerine ” + ” kullanırsak yetkileri geri verebiliriz.
chmod o+x
herkese çalıştırma yetkisini geri verdik.
chmod g+r
gruba okuma yetkisini geri verdik
chmod u+x
kullanıcıya okuma yetkisini geri verdik
aynı anda birden fazla izin tipi de belirlenebilir
chmod u+xw
gibi.
Not: Klasörlerde ” x ” yani çalıştırılabilir izninin olması cd vb. komutları uygulayabilmemizi sağlar
Aynı işlemi sayılarla da yapabiliriz.
| Sayı | İzin tipi | Sembol |
| 0 | İzin yok | — |
| 1 | Çalıştırma | –x |
| 2 | Yazma | -w- |
| 3 | Çalıştırma ve yazma | -wx |
| 4 | Okuma | r– |
| 5 | Okuma ve çalıştırma | r-x |
| 6 | Okuma ve yazma | rw- |
| 7 | Okuma, çalıştırma ve yazma |
Ör: chmod 777 faruk.txt
faruk.txt dosyasına herkes okuma, yazma ve çalıştırma yapabilir.
Ör: chmod 755 faruk.txt
faruk.txt dosyasına sadece kullanıcısı her yetkiye sahiptir, grup ve diğer kişiler sadece okuma ve çalıştırma izinlerine sahiptir.
Not: 3 haneli sayıyla yetkileri belirlerken ilk sayı kullanıcıyı ikinci sayı grupu üçüncü sayı ise herkesi temsil eder.