Linux Dersleri 54. Bazı önemli terminal kısa yolları ve komutları

  • Ctrl+u

Yazdığınız satırı komple siler.

  • Ctrl+c

Çalışan işlemi durdurur ya da sonlandırır.

  • Ctrl+z

Çalışan işlemi dondurur. Eğer bir programdan çıkamayıp terminale dönemiyorsanız bu komutla linux çalışan programı arka plana alıp sizi komut satırına döndürür.

  • Ctrl+d

İnteraktif bir programdan çıkmaya yarar.

  • clear

Ekranı temizlemeye yarar

  • exit

Bir session, shell veya terminalden çıkmaya yarar.

  • script logdosyasiadi.log

Terminaldeki aktiviteleri loglamamıza yarar. Hangi adla loglanacağı sorulur, boş bırakılırsa varsayılan olarak typescript adında bir log dosyası oluşturulur. exit komutuyla log kaydını durdururuz.

İşletim sistemleri, Linux kategorisine gönderildi | , , , , , , , , ile etiketlendi | Yorum yapın

Linux Dersleri 53. Sistem bilgilerini görme (uname, dmidecode, arch)

Aşağıdaki komutlar linux sistemlerde sistem hakkında bilgi almak için kullanılırlar;

  • uname -a

Kernel versiyonu ile birlikte kurulu linux dağıtımı adını, sistemin oluşturulma zamanını ve mimarisi gibi bilgileri verir.

  • dmidecode

sistemdeki anakarta takılı ram,cpu ve port bilgilerini detaylı olarak verir.

  • cat /etc/os-release

Sistemde kurulu linux dağıtımı hakkında bilgi verir, örneğin sitesi, hata şikayet sayfası, indirme sayfası, versiyon vb.

  • arch

Sistem mimarisini verir, 64 bit sistemlerde x86_64 yanıtını verir.

İşletim sistemleri, Linux kategorisine gönderildi | , , , , ile etiketlendi | Yorum yapın

Linux Dersleri 52. Sistem hostname’ini değiştirme

Linux sistemimizde terminale girdiğimiz zaman genelde faruk@pop-os gibi @ işaretinden sonra hostnamemiz yazar fakat bu her zaman olmayabilir, Böyle durumlarda terminalde hostname yazarak hostnamemimizi görebiliriz. Eğer detaylı bir şekilde bilgi almak istersek

  • hostname status

yazarız. Bu komut bize hostname haricinde sistem kernel bilgisi, mimarisi ve anakart donanım bilgilerimizi verir.

Linux sisteminde hostname’i değiştirmek için aşağıdaki komutu kullanırız;

  • hostnamectl set-hostname yenihostname opsiyon

veya

  • /etc/hostname (eskiden bu dosya /etc/sysconfig/network ‘tü) dosyasını editleyerek de aynı işlemi yapabiliriz.

Hostname’i değiştirdikten sonra değişikliklerin aktif hale gelebilmesi için sistemin reboot ettirilmesi gerekir.

Eğer uzaktan bağlantı (remote) kurduğumuz bir sistemin hostname ‘ini değiştirmek istersek aşağıdaki komutu kullanabiliriz

  • ssh kullaniciadi@remotehost ‘sudo hostnamectl set-hostname yenihostadi’

Ayrıca hostname’imimizin bize görünen adını değiştirmek istersek;

  • hostnamectl set-hostname “yeni-hostname” –pretty

komutunu kullanabiliriz. Böylece statik olan ve diğer bilgisayarlarda görünen ada kıyasla ad kısıtlamalarına maruz kalmaz. Pretty denilen bu parametre ile oluşturulan hostname’i editlemek istersek

  • /etc/machine-info

dosyasını editleyerek de yapabiliriz.

İşletim sistemleri, Linux kategorisine gönderildi | , , ile etiketlendi | Yorum yapın

Linux Dersleri 51. Sistem logları /var/log

Linux sistemlerinde çalışan programların logları programın kendisi tarafından özel olarak belirtilmediği sürece /var/log klasörünün altında tutulur. /var/log klasörünün altında tutulan önemli loglardan bazıları şunlardır;

  • boot (boot.log)

Bilgisayarın başlarken oluşturduğu loglardır, hafızanın nasıl temizlendiği, hangi işlemlerin başladığı, oluşan sorunlar vb. Herhangi bir sorun yoksa işlemin yanında [ OK ] yazarken sorun olması durumunda [ FALSE ], [ ERROR ] veya [ ALERT ] gibi mesajlar görebilirsiniz. Her sistem yeniden başlatılmasında dosya yeniden yazılır.

  • chrony (NTP’nin yeni versiyonu)
  • cron

Adından da anlaşılacağı üzere cron loglarını tutan dosyamızdır.

  • maillog

Mail deamonla ilgili logları tutar. Her mail giriş çıkışında burda bir log oluşur.

  • secure

Sisteme giriş çıkış (login/logout) aktivetelerini kaydeden loglardır.

  • messages

Sistemin herhangi bir yerinde sorun oluşunca bu dosyada log tutulur. Sorun oluştuğunda ilk bakmamız gereken dosyalardandır. Bütün donanımz,yazılım ve işlem loglarını tutar.

  • httpd

Weble ilgili apache loglarını tutan dosyadır.

İşletim sistemleri, Linux kategorisine gönderildi | , , , , , , , , , ile etiketlendi | Yorum yapın

Linux Dersleri 50. Sistem izleme komutları

  • top

top komutu linux sistem adminlerinin sıklıkla kullandığı bir komuttur. Linux uç birimininde top yazarak çalışan sistem processlerini veya threadlerini gerçek zamanlı olarak görmeye yarar. top komutunu kullandığınız zaman interaktif bir pencere açılır ve çeşitli komutlarla bu interaktif pencerede process ve threadlerle ilgili işlemler yapabilirsiniz. İnteraktif moddan çıkmak için “q” tuşuna basmanız yeterli olur. Komutu kullanmak için root yetkisi gerekmese de interaktif modda kill vb işlem yapmak için root yetkisi gerekir.

  • df

Sistemdeki bölümleri (partionları gösterir) ve bunların mount klasörlerini gösterir ve klasörlerin kullanım detayları hakkında bilgi verir (kullanım miktarı, boş alan ve yüzdesi). En çok kullanılan opsiyonu df -h versiyonudur, bu kullanım şeklinde daha okunur halde disk büyüklüğünü verir.

  • du

Bu komut komutu çalıştırdığınız klasördeki dosyaların ne kadar yer kapladığına dair bilgi verir, kullanım şekli şu şekildedir;

Ör : du

Sadece disk kullanım oranını ve bu kullanımı yapan klasörleri listeler (soldan sağa)

Ör : du -h

Öncekine ek olarak listelenen bilgiyi daha okunur hale getirir. Örneğin soldaki sayıların basında K,M veya G harfleri olur bunlar sırasıyla kilobyte, megabyte ve gigabyte’ı ifade eder.

Ör : du -s

s parametresi ingilizce summarize yani özetle kelimesinin baş harfini oluşturur, klasör içindeki tüm klasör ve dosyaların kapladığı yeri verir.

Ör : du -a

a parametresi klasördeki bütün dosyaları listeler

Ör : du -ah –time

–time parametresi ile listelenen dosyaların ve klasörlerin boyutlarıyla birlikte en son ne zaman değiştirildiğini görevbiliriz.

Ör : du -ah –exclude=”*.dll”

–exclude parametresi listelemeye dahil etmeyeceğimiz dosyaları belirtmeye yarar.

  • dmesg

dmesg sistemle alakalı hataları, uyarıları, başarız işlemleri vb. görmemizi sağlar. Sistem hardwarelerindeki hataları burda bulabilirsiniz.

  • iostat

Sistemimizdeki cihazlarların yaptığı giriş çıkış ilemlerini gösteren bir komuttur, örneğin bir harddiskin anlık ne kadar veri okuyup yazdığı gibi. iostat 1 yazarak devamlı güncellenmesini sağlayabilirsiniz. (ctrl+c ile çıkılır)

  • netstat

Netstart komutu network istatistiklerini görmemizi yarayan bir komuttur, Farklı interfacelerin açık socketlerini, kullanımlarını, route tablalolarını vb bilgileri görmemizi sağlar.

  • free

Sisteminizin hafıza(memory) miktarınızı swap hafızasını ve bunların kullanım mikatlarını gösterir.

  • cat /proc/cpuinfo

Bilgisayarınızın işlemci bilgilerini görmenizi sağlar.

  • cat /proc/meminfo

Bilgisayarınızın hafıza(memory) bilgilerini görmenizi sağlar.

İşletim sistemleri, Linux kategorisine gönderildi | , , , , , , , , ile etiketlendi | Yorum yapın

Linux Dersleri 49. Process Management (İşlem yönetimi)

  • nohup process & veya nohup process > /dev/null 2>&1 &

Ör : nohup sleep 100 &

işleme herhangi bir sinyal göndermeden çıkmak için kullanılır. Böylece işlem siz işlemden çıktıktan sonra bile çalışabilir.

  • İşlem (Process) önceliği için nice komutunu kullanırız. Nice komutu -20 ile 19 arasında değerler alır. Sayı ne kadar küçükse işlem o kadar öncelikli olur.

Ör : nice -n 5 işlemadı

  • İşlem adıyla işlem sonlandırmak için pkill komutunu kullanırız.

Ör : pkill işlemadı

  • İşlemleri görünlemek için top komutunu kullanırız.
  • İşlemleri listelemek için ps komutunu kullanırız.
  • ctrl+z komutunu kullanarak herhangi bir işlemi sonlandırmadan sadece durdurarak çıkarız, daha sonra bu işlemi arka planda çalışmasını istiyorsak bg komutunu kullanırız.
  • jobs komutuyla arka planda çalışan veya durmuş işlemleri görebiliriz.
  • Arka planda çalışan işleme geçmek için fg komutunu kullanırız.
İşletim sistemleri, Linux kategorisine gönderildi | , , , , , , ile etiketlendi | Yorum yapın

Python Dersleri 3. Değişkenler

Değişkenler değerlerimizin bellekte tutulan yerlerinin adlarıdır. Nesne yönelimli programlamada 2 tür değişken ataması yapılır. Değer tabanlı atamalarda değer değişse bile aynı değğişkene atanmış başka bir değer olsa da değişmez ama adres tabanlı atamalarda değişir.

  • Python’da değişkenler harf,sayı ve alt çizgi kombinasyonundan oluşabilir ama bir sayı ile başlayamaz ve (. , * ; ) vb özel ifadeler ve boşluk barındıramaz.
  • Python’da sabit kavramı yoktur ne varki bazı değerlerin sabit ve değiştirilmeyecek olmasını anlaşılması için tamamı büyük harflerle ve gerekirse alt çizgi kullanılarak yazılır.
  • Python’da değişkene değer atanırken tip tanımlamasına gerek yoktur. Değişkenler yorumlayıcı tarafından yorumlanırken anlaşılır.
  • Python’da değişkenleri kolaylıkla birbirine çevirebilirsiniz;

Ör:

yazı = 44

print(yazı)

#ekrana 44 yazdıracaktır.

yazı = “ahmet”

print(yazı)

#ekrana ahmet yazdıracaktır.

  • Python’da birden fazla değişkene aynı değer tek satırda atanabilir;

Ör:

AhmetYaş = ElifYaş = BurakYaş = 30

  • Python’da birden fazla değişkene farklı değerler aynı satırda atanabilir;

Ör:

AhmetYaş,ElifYaş,Burakyaş =25,28,”32,”otuziki”

Programlama, Python kategorisine gönderildi | , ile etiketlendi | Yorum yapın

Linux Dersleri 48. cron görevleri ile ilgili ek bilgiler

Varsayılan olarak linuxda 4 temel cron vardır. Bunlar sırasıyla

  • Hourly (saatlik)
  • Daily (günlük)
  • Weekly (haftalık)
  • Monthly (aylık)

Cron zamanlamalarını crontab -e ile editöre girip ekleme yapabiliriz fakat bunun linuxda bir diğer yolu da vardır. Linuxda etc klasörünün altında cron.hourly, cron.daily, cron.weekly, cron.monthly klasörleri vardır. Bu klasörler sırasıyla saatlik, günlük, haftalık ve aylık çalışan scriptleri barındırır. Eğer çalıştırmak istediğiniz scriptinizi ilgili klasöre atarsınız crontab -e ile benzer işlevi görmüş olur.

Günlük, haftalık, aylık çalışan scriptlerin çalışma aralıklarını etc klasörünün altındaki anacrontab dosyasını editleyerek ayarlayabiliriz. Burdaki 1. kolondaki sayı periyodu gösterirken 2. kolondaki sayı kaç dakika aralıklarla scriptlerin çalışacağını gösterir.

Saatlik çalışacak scriptlerin çalışma zamanını ise etc/cron.d klasörünün altındaki 0hourly dosyasını editleyerek ayarlayabiliriz.

Ör: 01 * * * * root run-parts /etc/cron-hourly

Yukardaki örnekte saatlik çalışan her cron görevinin ilk dakikada çalışacağına ayarlıdır.

İşletim sistemleri, Linux kategorisine gönderildi | , , , , , , , , , , , , ile etiketlendi | Yorum yapın

Linux Dersleri 47. at komutu

Linuxda at komutu aynı crontab gibidir, zamanlanmış görevler ayarlamanızı sağlar. crontab’den farkı zamanlanmış işlem sadece 1 kere çalıştırılır. at komutunu çalıştırdığınız anda terminal interaktif moda girer ve bu editörde görev/işlemlerinizi ayarlayabilirsiniz. Çıkmak içinse ctrl+d tuşuna basmanız gerekir.

Kullanımı:

  • at HH:MM PM/AM

Yukardaki at komutuyla yeni görev eklersiniz.

Ör: at 10.05PM

echo “ilk at zamanlanmış görevim” > atdosyasi.txt

Yukardaki örnekte ilk önce zamanı öğleden sonra 10.05 olarak belirleyip editöre giriyoruz, daha sonra editörde “ilk at zamanlanmış görevim” metnini bu saatte atdosyasi.txt içine kaydedecek şekilde ayarlayıp, ctrl ve d tuşlarına beraber basarak editörden çıkıyoruz. Böylece ilk zamanlanmış at görevimizi ayarlamış oluyoruz.

  • atq

Yukardaki at komutuyla eklenmiş görevleri listelersiniz.

  • atrm numara

Yukardaki at komutuyla eklenmiş görevleri numarasını vererek silersiniz. Eklenmiş her görevin başında otomatik olarak bir numara yaratılır.

  • atd

at komutuyla eklenmiş görevleri yönetmenizi sağlar (systemctl status atd ile benzer)

Çeşitli at örnekleri:

  • at 2:45 AM 101621 : 2021 Ekim’in 16’sında saat sabah 2:45 de çalışacak şekilde ayar. Altılı rakamda ilk iki rakam ayı sonraki iki rakam günü en son rakam yılı gösterir.
  • at 5 PM + 5 days : Bundan 5 gün sonra saat öğleden sonra 5’de çalışacak at komutu.
  • at NOW + 5 hours : Bundan tam 5 saat sonra çalışacak şekilde zamanlanmış görev.
  • at 8:00 AM Sun : Pazar günü sabah 8 de çalışacak zamanlanmış görev.
  • at 11:00 PM next month : Gelecek ay ilk öğleden sonraki 11’de çalışacak şekilde programlanmış görev.
İşletim sistemleri, Linux kategorisine gönderildi | , , , , ile etiketlendi | Yorum yapın

Python Dersleri 2. Kod Dokümantasyonu (Docstrings)

Kod dokümantasyonları herhangi bir işlev, method, sınıf vb python içeriğinden hemen sonra 3 tane çift tırnakla konan açıklama satırlarıdır. Normal açıklama satırlarından farklı olarak kod dokümantasyonlarını aşağıdaki örnekteki gibi print edip görebilirsiniz.

Programlama, Python kategorisine gönderildi | , ile etiketlendi | Yorum yapın
Page 2 of 9
1 2 3 4 9