Dosyaları karşılaştırmak için linuxda genel olarak iki komut kullanırız. Bunlardan biri diff iken diğeri cmpdir. diff dosyaları satır satır karşılaştırırken cmp bytelarını karşılaştırır.
diff komutunun kullanımı şu şekildedir
diff dosya1 dosya2
cmp komutunun kullanımı şu şekildedir.
cmp dosya1 dosya2
wc komutu bir dosyadaki veya komut akışındaki satır, kelime ve byte miktarını öğrenmemizi sağlar
Ör : wc /var/log/syslog
Yukarıdaki örneği kendi sistemin üzerinde kullandığım zaman bana 84509 1300423 11828886 syslog gibi bir satır döndürüyor burda ilk sayı ( 84509 ) satır sayısını ikinci sayı ( 1300423 ) kelime sayısını ücüncü sayı ( 11828886 ) ise syslog dosyasının byte büyüklüğünü yani harddiskimde kağladığı alanı byte cinsinden verir.
Ör : wc -l dosyaadi
Dosyadaki sadece satır sayısını verir.
Ör : wc -w dosyaadi
Dosyadaki sadece kelime sayısını verir.
Ör : wc -c dosyaadi
Dosyadaki sadece byte büyüklüğünü verir.
Ör : ls -l /home/faruk | wc -l
/home/faruk klasörünün altındaki satır sayısını verir.
Ör : -ls -l /home/faruk | grep drw | wc -l
/home/faruk klasörünün altındaki dosyaları sadece drw alacak şekilde greple filtreleyip satır sayısını aldık. Böylece /home/faruk klasörünün altındaki klasör sayısını öğrenmiş olduk.
Ör : grep -i error /var/log/syslog | wc -l
/var/log/syslog dosyasının içinde kaç tane error kelimesi geçen satır olduğunu bulduk.
sort dosyaadi
herhangi bir dosyanın içeriğini alfabetik şekilde görmemizi sağlar
sort -r dosyaadi
dosyanın içeriğini ters alfabetik şekilde görmemizi sağlar
sort -k2 dosyaadi
-k komutuyla dosyada sıralama yaparken kolon numarası belirtiriz ve sort komutu sıralamayı k opsiyonundan sonra verilen numaraya göre yapar. Bu örnekte dosyamızda k’dan sonra 2 girerek 2. kolondaki kelimelere göre sıralama yapmasını istiyoruz.
uniq dosyadi
bir akışdan gelen veya sort edilmiş dosyadaki aynı olanları eler. Buradaki önemli husus akış veya dosyanın önceden sort edilmiş veya düzenli olmasıdır. Eğer sort edilmemiş veya düzensiz bir dosyada uniq komutunu kullanırsanız hatalı sonuçlar elde edebilirsiniz.
sort dosyaadi | uniq
Doğru kullanım yukardaki şekilde olmalıdır;
sort dosyaadi | uniq -c
Yukardaki komutla her satır tekil olacak şekilde yazarız ama ekstra olarak her satırdan kaç tane olduğunu bize gösterir, böylece tekrarlanan satırın kaç kere tekrarlandığını da görebiliriz.
sort dosyaadi | uniq -d
Yukardaki uniq komutunda sadece tekrarlanan satır bize gösterilir.
grep komutu linuxda bir dosyanın içinde veya herhangi bir komutumuzdaki çıktılarda istediğimiz kelimeleri ya da harfleri aramıza yarayan çok kullanışlı bir komuttur.
Ör : grep GNOME /var/log/syslog
/var/log/ altındaki syslog dosyasında GNOME kelimesi geçen satırları getirecektir.
Ör : grep faruk /etc/passwd
/etc klasörünün altındaki sistem kullanıcılarının yetki,şifre vb detaylarının saklandığı passwd dosyasındaki faruk kelimesi geçen satırları getirecektir.
Ör : grep -c error /var/log/syslog
Yukardaki örnekte /etc/log klasörünün altında syslog dosyasında kaç satırda error kelimesi geçtiğini bulabiliriz. -c opsiyonu bize aradığımız kelimenin kaç satırda geçtiğini verecektir.
Ör : grep -i HttPs /var/log/syslog
Yukardaki örnekte kullanılan -i parametresi büyük küçük harf duyarsız aratmamızı sağlar ve genel olarak grep komutunu bu şekilde kullanmamız aradığımız şeyi gözden kaçırmamamız için faydalıdır. Örneğin yukardaki komutu -i opsiyonu olmadan kullanacak olursak büyük ihtimal hiçbir şey bulamayacaktır.
Ör : grep -n error /var/log/syslog
Yukardaki örnekte bulunan satırlar satır numaralarıyla birlikte kullanıcıya verilir.
Ör : grep -v error /var/log/syslog
-v opsiyonu ile aradığımız kelime dışında kalan satırlar gösterilir.
İstersek pipela ( | ) grep’i başka komutlarla da birleştirebiliriz.
Ör : grep -vi erRoR /var/log/syslog | awk ‘{print $1}’
Yukardaki örnekte syslog dosyasında error geçmeyen satırları bulup bu satırların sadece ilk sütünlarını bize verecektir.
Ör : grep -vi erRoR /var/log/syslog | awk ‘{print $1}’ | cut -c1-3
Yukardaki örnekte bir önceki örnekte olduğu gibi syslog dosyasında error geçmeyen satırları bulup ilk sütunlarını aldıktan sonra cut ile ilk 3 harfini verecektir.
Ör : ls -l /home/faruk | grep -i belgeler
Yukardaki komutla kendi home klasörümde adı Belgeler olan satırı -i kullandığım için bulabilirim.
egrep grep’in geliştirilmiş bir versiyonudur. grep ” + “, ” ? ” , ” | ” gibi karakterleri aranacak basit karakterler olarak görürken egrep bunları meta-karakter olarak görür. grepte bunları meta-karakter olarak kullanmak için başına ” \ ” karakteri koymamız gerekir. grep ” -E ” parametresiyle egrep olarak da kullanabiliriz.
ls -l /home/faruk | egrep -i “belgeler|müzik”
Yukardaki örnekte /home/faruk klasörünün altında belgeler veya müzik kelimeleri geçen satırları arayarak 2 tane satır verecektir. Aynı şeyi grep komutuyla yapmak istersek aşağıdaki gibi -E parametresini girmemiz gerekir.
ls -l /home/faruk | grep -Ei “belgeler|müzik”
veya sola yatık eğik çizgi ile özel karakteri kaçınmamız gerekir;
ls -l /home/faruk | grep -i “belgeler\|müzik”
Awk genelde bir dosya veya outputtan veri çıkarmamıza yarayan kullanışlı bir araç/dildir.
Ör : ls -l | awk ‘{print $1,$3}’
Bu örnekte 1 numaralı kolon olan kullanıcı izinleri ve kullanıcı adı listelenecektir.
Ör : ls -l | awk ‘{print $NF}’
ls komutumuzdaki sonuçlarından son kolonu alır.
Ör : awk ‘/error/ {print}’ log.txt
awk konutu aynı zamanda bir dosya içinde arama yapmak için de kullanılabilir. Yukarıdaki örnekte log.txt içinde error kelimesi bulursa bunların bulunduğu satırları ekrana yazdırır.
Ör : awk -F: ‘{print $1}’ /etc/passwd
Eğer dosyamız passwd dosyasındaki gibi belirli bir ayraçla (passwd de kolonlar iki nokta üst üsteyle ayrılmıştır) ayrılmışsa ayracı yukarıdaki örnekte olduğu gibi -F: ile belirtmemiz gerekir.
Ör : echo “Merhaba Dünya” | awk ‘{$2=”Faruk”; print $0}’
awk komutunu çıktıyı değiştirmek için de kullanabiliriz. Yukardaki komut Dünya kelimesi ile Faruk kelimesini değiştirip ekrana Merhaba Faruk yazdıracaktır.
Ör : cat log.txt | awk ‘{$2=”Faruk”; print $0}’
log.txt dosyasınında ikinci kolondaki tüm veriyi Faruk ile değiştirecektir.
Ör : awk ‘length($0) > 15’ log.txt
log.txt dosyasında 15 bytedan büyük tüm satırları verir.
Ör : ls -l | awk ‘{if($NF ==”Belgeler”) print $0;}’
if komutuyla ls -l yaptığımızda çıkan sonuçlarda son sütünda ($NF bu işe yarıyordu hatırlarsanız) Belgeler adlı veriyi arayıp listelemesini sağlayabiliriz.
Ör : ls -l | awk ‘{print NF}’
Dolar işareti olmadan NF kullanırsak girdiğimiz argümandaki sonuçta bize verilen her satırdaki sütun sayısını buluruz.
Bir yazı işleme komutu olan cut komutu bir çıktının belirli bir kısmını almamıza yarar. Alacağımız kısmı bir sınır, karakter veya byte yeriyle biz kendimiz belirleriz.
Ör : cut -c1 dosyaadı
Dosyamızın her satırındaki kelimenin ilk harfini verir
Ör : cut -c1,4,7,9 dosyaadı
Dosyamızdaki her satırdaki 1. 4. 7. ve 9. karakterleri verir.
Ör : cut -c1-7 dosyaadı
Dosyamızdaki her satırdaki 1’den 7. satıra kadar olan harfleri verir.
Ör : cut -c1-4,6-9 dosyaadı
Dosyamızdaki her satırdaki 1’den 4’e ve 6’dan 9’a kadar olan karakterleri verir.
Ör : cut -b1-4 dosyadı
Dosyamızdaki her satırdaki 1 ve 4 byte aralığındaki karakterleri verir.
Ör : cut -d: -f 6 /etc/passwd
/etc/passwd dosyamızda alanlar birbirinden iki nokta üst üsteyle ( : ) ayrıldığı için d opsiyonundan sonra : kullandık ve f (field) alan parametresine 6 yazıp 6 kolonu almasını istedik.
Ör : cut -d: -f 6-7 /etc/passwd
Yukarıdakiyle aynı işlemi 6 ve 7. kolonları birlikte alacak şekilde yaptık.
Ör : ls -l /home/faruk | cut -c2-4
Yukardaki örnekte /home/faruk klasörümüzü listeleyip her satırdaki 2. ve 4. karakterler arasını alıyoruz ki bu da kullanıcı izinleri oluyor.
Bunların detaylı incelemesini ileriki derslerde yapacağız.
Ör: head -3 /var/log.txt ( log dosyasının baştan 3 satırını gösterir )
Ör : tail -2 /var/log.txt ( log dosyasının son 2 satırını gösterir )
Pipelar verdiğimiz komutların çıktılarını değiştirmeye yarar.
Ör : ls -ltr | more
Çıktıyı sayfalara böler ve her seferinde 1 sayfa gösterir ” space ” ile bir sonraki sayfaya geçer ” q ” ile çıkabiliriz.
Ör : ls -l | tail -1
Çıktının son satırını verir.
